భారత్ అధ్యక్షతన ముగిసిన 18వ శిఖరాగ్ర సదస్సు.. ప్రపంచ దక్షిణ దేశాల ప్రయోజనాలపై ప్రధాన దృష్టి
ప్రపంచ రాజకీయాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో వేగంగా మారుతున్న పరిణామాల మధ్య 18వ బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సదస్సు న్యూఢిల్లీలో అత్యంత విజయవంతంగా ముగిసింది. భారత్ అధ్యక్షతన సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలోని ప్రతిష్టాత్మక ‘భారత్ మండపం’ వేదికగా ఈ సదస్సు జరిగింది.
బ్రిక్స్ కూటమి ఏర్పడి రెండు దశాబ్దాలు పూర్తవుతున్న చారిత్రక తరుణంలో భారత్ నాలుగోసారి అధ్యక్ష బాధ్యతలు చేపట్టడం విశేషం. “స్థితిస్థాపకత, నవీనత, సహకారం, సుస్థిరత కోసం నిర్మాణం” అనే ఇతివృత్తంతో ఈ ఏడాది బ్రిక్స్ కార్యసూచిని భారత్ ముందుకు నడిపించింది.
విస్తరిస్తున్న బ్రిక్స్: 11 సభ్య దేశాలు.. 10 భాగస్వామ్య దేశాలు
బ్రిక్స్ కేవలం ఐదు దేశాల (బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా) సమూహంగా కాకుండా, ఇప్పుడు విశాలమైన ప్రపంచ వేదికగా అవతరించింది. భారత ప్రభుత్వ అధికారిక సమాచారం ప్రకారం, ప్రస్తుతం బ్రిక్స్లో 11 పూర్తిస్థాయి సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి.
సభ్య దేశాలు: * భారత్, బ్రెజిల్, రష్యా, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా, ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, ఇరాన్, ఇండోనేషియా, సౌదీ అరేబియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్. *భాగస్వామ్య దేశాలు (10): బెలారస్, బొలీవియా, కజకిస్థాన్, క్యూబా, మలేషియా, నైజీరియా, థాయ్లాండ్, ఉగాండా, ఉజ్బెకిస్థాన్, వియత్నాం.
బ్రిక్స్ బలం – గణాంకాలలో: ఈ విస్తరణతో బ్రిక్స్ ప్రాధాన్యత ప్రపంచ స్థాయిలో అమాంతం పెరిగింది. ఈ 11 సభ్య దేశాలు సంయుక్తంగా ప్రపంచ జనాభాలో 49.5 శాతం, ప్రపంచ స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో 40 శాతం, ప్రపంచ వాణిజ్యంలో 26 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి.
సదస్సులోని ప్రధాన చర్చనీయాంశాలు :
ప్రపంచ దక్షిణ దేశాల గొంతుకకు ప్రాధాన్యం : అంతర్జాతీయ నిర్ణయ ప్రక్రియల్లో అభివృద్ధి చెందుతున్న మరియు పేద దేశాలకు తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలనే భారత్ వైఖరి ఈ సదస్సులో ప్రముఖంగా వినిపించింది. ప్రపంచ సంక్షోభాల ప్రభావం ముందుగా ఈ దేశాలపైనే పడుతున్నా, నిర్ణయాలు తీసుకునే వేదికలపై వాటికి స్థానం దక్కడం లేదని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ స్పష్టం చేశారు. ఈ “ప్రత్యేక హక్కుల పిరమిడ్”ను అందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించే “భాగస్వామ్య వేదికగా” మార్చాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.
ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్కరణల ఆవశ్యకత: ప్రపంచ పాలనా వ్యవస్థలో తక్షణ సంస్కరణలు తీసుకురావాలని బ్రిక్స్ దేశాలు ఏకగ్రీవంగా తీర్మానించాయి. ముఖ్యంగా ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి సంస్కరణలను ఇకపై వాయిదా వేయకూడదని, స్పష్టమైన కాలపరిమితితో ఈ ప్రక్రియ పూర్తి కావాలని భారత్ గట్టిగా వాదించింది.
వాణిజ్యం – స్థానిక కరెన్సీల వినియోగం : సరిహద్దు చెల్లింపుల్లో తమ తమ జాతీయ కరెన్సీల వినియోగాన్ని పెంచడంపై సుదీర్ఘ చర్చ జరిగింది. ఉమ్మడి ‘బ్రిక్స్ కరెన్సీ’ ఏర్పాటు ప్రస్తుతం కార్యసూచిలో లేనప్పటికీ, అంతర్జాతీయ లావాదేవీలను సులభతరం చేయడానికి స్థానిక కరెన్సీల వాడకాన్ని ప్రోత్సహించాలని సభ్య దేశాలు నిర్ణయించాయి.
భవిష్యత్ సవాళ్లపై దృష్టి : కృత్రిమ మేధ, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, ఆహార భద్రత, ఇంధన భద్రత, విపత్తు నిర్వహణ, వాతావరణ మార్పులు, సరఫరా గొలుసుల బలోపేతం వంటి కీలక అంశాలపై నాయకులు చర్చించారు. సాంకేతిక ఫలాలు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు సైతం సమానంగా అందాలని తీర్మానించారు.
ఒకే వేదికపై అగ్ర నాయకులు.. కీలక ద్వైపాక్షిక చర్చలు : ఈ చారిత్రక సదస్సుకు చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్, ఈజిప్ట్ అధ్యక్షుడు అబ్దెల్ ఫత్తాహ్ అల్-సీసీ, దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు సిరిల్ రమఫోసా, ఇండోనేషియా అధ్యక్షుడు ప్రబోవో సుబియాంటో తదితర అగ్ర నేతలు హాజరయ్యారు. ఈ సందర్భంగా ప్రధాని మోదీ పలువురు దేశాధినేతలతో జరిపిన ద్వైపాక్షిక చర్చలు భారత దౌత్య విజయంగా నిలిచాయి.
ఏకగ్రీవంగా ‘న్యూఢిల్లీ ప్రకటన’ : సదస్సులో చర్చించిన అంశాలతో కూడిన ‘న్యూఢిల్లీ ప్రకటన’ను బ్రిక్స్ దేశాలు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించాయి. కేవలం ప్రసంగాలకు పరిమితం కాకుండా, భవిష్యత్ కార్యాచరణకు, బహుపాక్షిక వ్యవస్థ బలోపేతానికి ఈ ప్రకటన స్పష్టమైన దిశానిర్దేశం చేసింది.
*విశ్లేషణ: బ్రిక్స్ భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోంది? * :బ్రిక్స్ తాజా విస్తరణతో ప్రపంచ రాజకీయ ముఖచిత్రంపై సరికొత్త సమీకరణాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఆసియా, ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా, మధ్యప్రాచ్య దేశాలు ఒకే గొడుగు కిందకు రావడం ద్వారా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల బలం మరింత పెరిగింది. బ్రిక్స్ను కేవలం పాశ్చాత్య దేశాలకు వ్యతిరేక వేదికగా చూడకూడదు; బదులుగా ప్రపంచ క్రమంలో మరింత సమతుల్యత, సమానత్వం తీసుకురావడానికి ఏర్పడిన బలమైన ప్రత్యామ్నాయ శక్తిగా గుర్తించాలి. నాలుగు ఖండాలకు విస్తరించిన ప్రభావం, ప్రపంచ జనాభాలో సగం ప్రాతినిధ్యంతో బ్రిక్స్ ఇకపై సాధారణ అంతర్జాతీయ వేదిక కాదు.. ప్రపంచ గమనాన్ని నిర్దేశించే శక్తివంతమైన కూటమి. ప్రపంచ దక్షిణ దేశాల స్వరం బలంగా వినిపిస్తున్న ప్రస్తుత తరుణంలో, న్యూఢిల్లీ వేదికగా జరిగిన బ్రిక్స్ 2026 సదస్సు ప్రపంచానికి కొత్త దిశను చూపించిందని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు.
